อนุทิน
ชาญวีรกูล

อนุทิน ชาญวีรกูล ท.จ. ม.ป.ช. ม.ว.ม. ร.ง.ภ. ว.ป.ร. ๓ (เกิด 13 กันยายน พ.ศ. 2509) ชื่อเล่น หนู เป็นนักธุรกิจและนักการเมืองชาวไทย นายกรัฐมนตรีไทยคนที่ 32 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคภูมิใจไทย เคยดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีหลายกระทรวง[a]

อนุทินเกิดในครอบครัวที่มั่งคั่งในกรุงเทพมหานคร ได้รับการศึกษาในประเทศไทยและสหรัฐอเมริกา สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีวิศวกรรมศาสตร์จากมหาวิทยาลัยฮอฟสตราใน พ.ศ. 2532 และปริญญาโทบริหารธุรกิจจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ใน พ.ศ. 2533 จากนั้นเข้าร่วมกิจการบริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) ของชวรัตน์ ชาญวีรกูล ผู้เป็นบิดา โดยดำรงตำแหน่งผู้จัดการทั่วไปตั้งแต่ พ.ศ. 2538 และมีบทบาทสำคัญในโครงการก่อสร้างขนาดใหญ่ โดยเฉพาะโครงการก่อสร้างท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

อนุทินเข้าสู่แวดวงการเมืองใน พ.ศ. 2539 ในฐานะสมาชิกพรรคไทยรักไทย ต่อมาเคยดำรงตำแหน่งที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ใน พ.ศ. 2547 และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุขระหว่าง พ.ศ. 2547 ถึง 2549 หลังจากการยุบพรรคไทยรักไทยในปี พ.ศ. 2550 เขาเป็นหนึ่งในกรรมการบริหารพรรค 111 คนที่ถูกตัดสิทธิ์ทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เขากลับมาเล่นการเมืองอีกครั้งในปี พ.ศ. 2555 โดยเข้าร่วมพรรคภูมิใจไทยและสืบทอดตำแหน่งหัวหน้าพรรคต่อจากบิดา

ในปี พ.ศ. 2562 เขาได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ในคณะรัฐมนตรีประยุทธ์ 2 โดยมีบทบาทสำคัญในการรับมือการระบาดของโรคโควิด-19 รวมถึงการผลักดันให้นำกัญชาออกจากบัญชียาเสพติดในปี พ.ศ. 2565 ต่อมาใน พ.ศ. 2566 เขาได้รับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในคณะรัฐมนตรีเศรษฐาและแพทองธาร แต่เขาถอนตัวจากพรรคร่วมรัฐบาลหลังการรั่วไหลของบทสนทนาทางโทรศัพท์ระหว่างแพทองธารกับฮุน เซน ก่อนจัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างน้อยด้วยการสนับสนุนของพรรคประชาชน

หลังการเลือกตั้งทั่วไป พ.ศ. 2569 พรรคภูมิใจไทยชนะการเลือกตั้งและจัดตั้งรัฐบาลเสียงข้างมากโดยมีพรรคเพื่อไทยร่วมรัฐบาล

ประวัติ

อนุทิน ชาญวีรกูล เกิดเมื่อวันที่ 13 กันยายน พ.ศ. 2509 ที่กรุงเทพมหานคร ในครอบครัวชาวไทยเชื้อสายจีนกวางตุ้ง มีชื่อในภาษาจีนกวางตุ้งว่า "ฉั่น เซ็กหยิ่ว" (จีน: 陳錫堯; พินอิน: Chén Xīyáo "เฉิน ซีเหยา"; ยฺหวิดเพ็ง: Can4 Sek3 Jiu4) และมีชื่อเล่นว่า "หนู" สื่อมวลชนนิยมเรียกกัน​ว่า "เสี่ยหนู" เป็นบุตรคนโตของชวรัตน์ ชาญวีรกูล อดีตรักษาการแทนนายกรัฐมนตรี​ และ​ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในรัฐบาลอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ และผู้ก่อตั้งบริษัท ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น จำกัด (มหาชน) (STECON) มีน้องชายได้แก่ มาศถวิน ชาญวีรกูล กรรมการ บมจ.ซิโน-ไทย เอ็นจีเนียริ่ง แอนด์ คอนสตรัคชั่น และน้องสาวหนึ่งคน คืออนิลรัตน์ นิติสาโรจน์ กรรมการ บริษัท เอสที พร็อพเพอร์ตี้ แอนด์ โลจิสติกส์ จำกัด

ชีวิตส่วนตัวสมรสครั้งแรกกับสนองนุช (สกุลเดิม: วัฒนวรางกูร) เมื่อปี พ.ศ. 2533 มีบุตร 2 คน คือ นัยน์ภัค และเศรณี ชาญวีรกูล ต่อมาในปี พ.ศ. 2556 เขาได้หย่ากับสนองนุช และสมรสใหม่กับศศิธร (สกุลเดิม: จันทรสมบูรณ์) รองกรรมการผู้จัดการ แรนโช ชาญวีร์ รีสอร์ท แอนด์ คันทรีคลับ ปากช่อง ต่อมาในเดือนมกราคม พ.ศ. 2562 อนุทินได้หย่ากับศศิธร[5] อีกสามปีต่อมาเขาเปิดตัวสุภานัน นิรามิษ (ต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น "ธนนนท์") ซึ่งเป็นคู่สมรสคนปัจจุบัน ภายหลังทั้งคู่ได้จดทะเบียนสมรสกัน ในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 ที่บ้านพักส่วนตัว เขามีความชื่นชอบส่วนตัวคือ สะสมพระเครื่อง

สำเร็จการศึกษาระดับมัธยมศึกษา จากโรงเรียนอัสสัมชัญ และระดับอุดมศึกษาด้านวิศวกรรมศาสตร์ จากมหาวิทยาลัยฮอฟสตรา (Hofstra University) ​ รัฐนิวยอร์ก​ สหรัฐอเมริกา​ ใน พ.ศ. 2532 และจากคณะพาณิชยศาสตร์และการบัญชี มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (Mini MBA) ใน พ.ศ. 2533

เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม พ.ศ. 2567 สถาบันพระบรมราชชนกได้มอบปริญญาสาธารณสุขศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ให้แก่อนุทิน จากผลงานเมื่อครั้งดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข โดยเป็นนักการเมืองคนแรกที่ได้รับปริญญาดังกล่าวจากสถาบันนี้

บทบาททางการเมือง

พ.ศ. 2539 เข้าสู่วงการการเมืองโดยการรับตำแหน่ง ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ (ประจวบ ไชยสาส์น) และดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสาธารณสุข (พ.ศ. 2547 และ พ.ศ. 2548) และรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงพาณิชย์ (พ.ศ. 2547) ต่อมาถูกตัดสิทธิทางการเมืองเป็นเวลา 5 ปี เนื่องจากเป็นกรรมการบริหารของพรรคไทยรักไทยซึ่งถูกยุบในคดียุบพรรคการเมือง พ.ศ. 2549

หลังจากพ้นกำหนดการตัดสิทธิทางการเมืองในปี พ.ศ. 2555 เขาได้สมัครเข้าเป็นสมาชิกพรรคภูมิใจไทย ที่ในขณะนั้นมีหัวหน้าพรรคคือชวรัตน์ ชาญวีรกูล ผู้เป็นบิดาที่ย้ายมาจากพรรคพลังประชาชนร่วมกับกลุ่มเพื่อนเนวิน และเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม อนุทินได้รับเลือกตั้งเป็นหัวหน้าพรรคต่อจากบิดา

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2557 เขาได้สมัครรับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคภูมิใจไทย ลำดับที่ 1 แต่การเลือกตั้งเป็นโมฆะ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 อนุทินได้รับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อสังกัดพรรคภูมิใจไทย ลำดับที่ 1 และได้รับการเสนอชื่อให้เป็นบุคคลที่พรรคการเมืองจะเสนอชื่อต่อรัฐสภาให้เป็นนายกรัฐมนตรี ซึ่งหลังการเลือกตั้ง พรรคเพื่อไทย ซึ่งมีคะแนนมากเป็นลำดับแรก ได้ติดต่อมายังอนุทินเพื่อเสนอตัวเป็นนายกรัฐมนตรีซี่งต่อมาทางอนุทินได้พลิกโหวตและเข้าร่วมจัดตั้งรัฐบาลกับพรรคพลังประชารัฐ และสนับสนุนพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ให้ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อเป็นสมัยที่ 2 โดยเขาได้รับแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข

ในช่วงที่เขาดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข อนุทินได้ให้สัมภาษณ์เชิงตำหนิบุคลากรทางการแพทย์ที่ติดเชื้อจากการปฏิบัติหน้าที่รักษาโควิด-19 ซึ่งต่อมาเจ้าตัวได้ออกมาชี้แจงในวันเดียวกัน อีกทั้งยังเคยมีมุมมองส่วนตัวต่อโรคดังกล่าวว่าเป็นเหมือนโรคหวัด ซึ่งต่อมาการระบาดของโควิด-19 กระจายไปอย่างรวดเร็วทั่วทั้งประเทศ เขาได้ร่วมแถลงข่าวกับคณะแพทย์จนปรากฏภาพการร้องไห้ออกมา และเผยต่อสื่อว่า ขอให้เชื่อมั่นจะไม่ทำให้ผิดหวัง จากเหตุการณ์ดังกล่าวจึงทำให้สื่อมวลชนเรียกอนุทินว่า "หมอหนู"

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย

ในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2566 เขาได้รับเลือกตั้งในระบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคภูมิใจไทย ลำดับที่ 1 และได้รับการเสนอชื่อให้เป็นบุคคลที่พรรคการเมืองจะเสนอชื่อต่อรัฐสภาให้เป็นนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง และหลังการเลือกตั้ง พรรคภูมิใจไทยประกาศไม่ร่วมจัดตั้งรัฐบาลกับพรรคแกนนำหรือพรรคร่วมใด ๆ ที่มีนโยบายแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 แต่ก็จะไม่จัดตั้งหรือสนับสนุนรัฐบาลเสียงข้างน้อยเช่นเดียวกัน ต่อมาเมื่อพรรคเพื่อไทยเป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาล พรรคภูมิใจไทยจึงเข้าร่วมรัฐบาล จากนั้นเขาได้รับการแต่งตั้งเป็นรองนายกรัฐมนตรีอีกครั้ง และเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยอีกตำแหน่งหนึ่ง จนทำให้ปลายปีผู้สื่อข่าวสายทำเนียบตั้งฉายาให้ว่ารัฐบาล "แกงส้มผักรวม" สื่อความหมายถึง การฉีก บันทึกความเข้าใจ (MOU) ล้มพรรคส้ม (ก้าวไกล) ในการเป็นรัฐบาล แล้วมารวมกับภูมิใจไทยตั้งรัฐบาลแทน

ในวาระเข้ารับตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย อนุทินได้กล่าวว่า "ผมเป็นคนทำงานวันนี้ สั่งงานวันนี้ ต้องเสร็จเมื่อวาน เพราะงั้นก็ขอให้ทุกคนได้มีความมั่นใจ" ทำให้วลีดังกล่าวเป็นกระแสในสื่อสังคม วันต่อมาในการประชุมผู้ว่าราชการจังหวัดทั่วประเทศที่โรงแรมเซ็นทารา แกรนด์ แอท เซ็นทรัล ลาดพร้าว เขามอบหมายให้ ชาดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย เป็นผู้คัดกรองบุคคลที่จะมาดำรงตำแหน่งในส่วนท้องถิ่น ทั้งนี้ ชาดาเคยถูกคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) จับตามองในฐานะผู้มีอิทธิพล และเคยถูกเจ้าหน้าที่ใช้อำนาจตามคำสั่ง คสช. ตรวจค้นบ้านของเขาในปี พ.ศ. 2560

นายกรัฐมนตรี

ภายหลังศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยถอดถอนแพทองธาร ชินวัตร ออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 29 สิงหาคม พ.ศ. 2568 พรรคภูมิใจไทยได้ประกาศจัดตั้งรัฐบาลแข่งกับพรรคเพื่อไทย โดยจะเสนอชื่ออนุทินเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 32 และยอมรับเงื่อนไขของพรรคประชาชนที่จะลงมติให้โดยไม่ร่วมรัฐบาล ซึ่งรัฐบาลชุดนี้จะต้องทำประชามติแก้ไขรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 ให้สำเร็จและยุบสภาผู้แทนราษฎรภายใน 4 เดือนหลังจากเสร็จสิ้นการแถลงนโยบายและเริ่มต้นการบริหารรัฐกิจ

ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2568 เพื่อลงมติเลือกนายกรัฐมนตรี ไชยชนก ชิดชอบ เลขาธิการพรรคภูมิใจไทย ได้เสนอชื่อนายอนุทิน ชาญวีรกูล เป็นนายกรัฐมนตรี และได้รับคะแนนเสียง 311 เสียง ส่งผลให้อนุทินเป็นนายกรัฐมนตรีคนที่ 32 ของประเทศไทย โดยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งอนุทินเป็นนายกรัฐมนตรีอย่างเป็นทางการในอีกสองวันถัดมาคือวันที่ 7 กันยายน และมีพิธีเข้ารับตำแหน่งในวันเดียวกัน ณ ที่ทำการของพรรคภูมิใจไทย

หลังรัฐบาลอนุทินสมัยที่หนึ่งบริหารประเทศมาได้เกือบสามเดือน เกิดความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างพรรคประชาชนและพรรคภูมิใจไทย จนนำมาสู่การยุบสภาและเลือกตั้งใหญ่ ซึ่งจัดขึ้นเมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 จากการเลือกตั้งนี้ พรรคภูมิใจไทยได้ที่นั่งในสภาผู้แทนราษฎรมากที่สุด ตามด้วยพรรคประชาชน และพรรคเพื่อไทย

เขาถูกร้องผิดจริยธรรมจากการโยกย้ายข้าราชการ แต่งตั้งนายอำเภอเป็นผู้อำนวยการเลือกตั้ง 400 เขต และให้โรงพิมพ์กองอาสารักษาดินแดน (ซึ่งเขาเป็นผู้บังคับบัญชา) พิมพ์บัตรเลือกตั้ง

สมัยที่ 2

ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรชุดใหม่ได้มีมติเห็นชอบให้อนุทินเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่สอง ด้วยคะแนนเสียง 293 ต่อ 119 (งดออกเสียง 86 ไม่ลงมติ 2) จากนั้นมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งอนุทินเป็นนายกรัฐมนตรีสมัยที่สองในวันเดียวกัน และมีพิธีเข้ารับตำแหน่งในวันถัดมา ณ ที่ทำการของพรรคภูมิใจไทย

ช่วงรอยต่อระหว่างการดำรงตำแหน่งสมัยที่หนึ่งกับสมัยที่สอง เกิดสงครามระหว่างอิหร่านกับสหรัฐและอิสราเอล นำไปสู่วิกฤตการณ์ช่องแคบฮอร์มุซ เขาลงนามในคำสั่งตั้ง "ศูนย์บริหารสถานการณ์การสู้รบในตะวันออกกลาง" เมื่อวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2569 ซึ่งช่วงเวลาดังกล่าวเกิดสถานการณ์ราคาน้ำมันแพงในประเทศไทยเนื่องจากอ่าวเปอร์เซียเป็นแหล่งนำเข้าน้ำมันดิบหลักของประเทศ ในระยะแรกของการตั้งศูนย์บริหารฯ อนุทินรวมทั้งรัฐมนตรีคนอื่น ๆ ยืนยันบ่อยครั้งว่าประเทศไทยมีน้ำมันสำรองเพียงพอ แต่ในข้อเท็จจริงกลับพบว่าปั๊มน้ำมันหลายแห่งทั่วประเทศขาดแคลน และมีการเปิดเผยว่าจำนวนโควตาจ่ายน้ำมันต่อสถานีบริการต่อวันลดลงอีกด้วย กลางเดือนมีนาคมเขาให้สัมภาษณ์ว่าไม่มีใครกักตุนน้ำมัน มีแต่ประชาชนที่มีความตื่นตระหนกและวิตกกังวลว่าอาจเกิดการขาดแคลนน้ำมัน อย่างไรก็ตามหลังราคาน้ำมันในประเทศไทยสูงสุดเป็นประวัติศาสตร์ เขาแถลงว่าพบมีผู้กักตุนน้ำมัน ผู้จัดการออนไลน์ กล่าวหาว่าการขึ้นราคาน้ำมันนั้นเป็นการถอนทุนที่ใช้ในการเลือกตั้งปี 2569

ในคำแถลงนโยบายต่อรัฐสภาของคณะรัฐมนตรีอนุทิน 2 ไม่ปรากฏนโยบายแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญที่ผ่านการออกเสียงประชามติ ทั้งที่เขาเคยแสดงจุดยืนว่าเห็นชอบกับการแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญก่อนการเลือกตั้ง ด้านแนวทางการแก้ไขปัญหาน้ำมันแพงเนื่องจากวิกฤตการณ์ช่องแคบฮอร์มุซถูกวิจารณ์ว่าสู้รัฐบาลกัมพูชาไม่ได้ ที่มีการลดภาษีสรรพสามิตน้ำมันและแจกเงินกลุ่มเปราะบาง